Historie negen kerken
Toen ik op 1 september 2020 pastoor werd van ons Parochieverband, telde het 3 parochies: Banholt, Noorbeek en Reijmerstok. Inmiddels zijn dat er negen! Negen parochies met allemaal hun eigen kerken en historie, allemaal de moeite waard en misschien eens goed om ons een beetje te verdiepen in die rijkdom, ik neem daarvoor als uitgangspunt de diverse jubilea, die de laatste jaren zijn gevierd.
In 2022 beginnen we met Sint Geertruid, een uniek jubileum: 800 jaar parochie. Hoezo uniek?, zult u vragen, maar het verkrijgen van parochierechten was niet vanzelfsprekend. Noorbeek bijvoorbeeld, de kerk even oud als Sint Geertruid, hoorde honderden jaren nog onder de Parochie Voeren. Met name financieel had het voordelen, wat je ook kunt zien aan de rijkere kunst van Sint Geertruid.
Banholt kreeg zelfs de parochierechten pas in 1938.
Dat Noorbeek en Sint Geertruid de twee oudsten zijn, het begin van de bouw was begin twaalfde eeuw, is nog goed te zien aan de resterende beginbouw: Niet in mergel, maar in breuksteen, maar snel ging men over op mergel. Kijk maar naar de muur naast de toren in Noorbeek en rechtsboven in het schip van Sint Geertruid.
In 2023 vierde Reijmerstok het honderdjarig bestaan van de kerk. Er was al een oudere, nog zichtbaar naast de kerk, momenteel een Bed and Breakfast. De huidige kerk is, zeker voor Limburg, in een unieke stijl: De Amsterdamse School!
Een stijl, ontstaan in Amsterdam, als reactie op allerlei stijlen, zoals de neogotische stijl van bijvoorbeeld het Centraal Station en Rijksmuseum. Reijmerstok is een heel gaaf voorbeeld: Ook in het interieur is de stijl goed terug te vinden tot en met de banken, kandelaars en de wierookvaten aan toe. Van buiten zie je de speelsheid van het metselwerk en de eigenheid van de toren! Dit allemaal dankzij de royale steun van de Kasteelheer van Gulpen.
In Margraten herinnert een plaquette op de voorgevel van de kerk aan de Nieuwbouw van de kerk, intussen om en nabij honderd jaar geleden: Evenals in Cadier en Keer werd de kerk door de groei van het dorp veel te klein. De toren en de absis of priesterkoor uit de Middeleeuwen werden gehandhaafd, maar in het midden kwam een nieuwe kerk in de andere richting. Met name van buiten is dit nog goed te zien. Door het handhaven van de oude absis is een mooie kapel ontstaan met een altaar ter ere van Onze Lieve Vrouw. Over het feest zult u nog horen.
Er zijn nog twee jubilea: Vorig jaar 150 jaar kerk Banholt en dit jaar 150 jaar kerk Mheer.
Maar die geschiedenis is zo mooi maar complex, dat ik daar een ander artikel aan zal wijden, vorig jaar is een boek verschenen over het schisma van Banholt van meer dan 500 pagina’s!
Ik hoop dat door dit stukje uw interesse in de historie van onze negen medeparochies is vergroot!
pastoor Tervoort
